8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır? Baharı Getiren Kadınlar!

Ne zaman ortaya çıktı bu Kadınlar Günü? Fikri ilk kim ya da kimler tarafından ortaya atıldı? Kimlerin payı var bugünün uluslararası bir gün halini almasında? Kaçı sorguladı bunu? Kaçı biliyor bugünün ne acı senaryolarla temellendiğini? 8 Mart Dünya Kadınlar Günü neden çıkmıştır?

8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır? Baharı Getiren Kadınlar!

8 Mart yaklaşırken kadınların sesi her zamankinden daha gür çıkıyor; farklı illerde gece yürüyüşleri, eylemler, paneller, festivaller düzenleniyor…  Peki kaçı bu günün gerçekten bilincinde? 8 Mart Dünya Kadınlar Günü neden çıkmıştır? Fikri ilk kim ya da kimler tarafından ortaya atıldı? Kimlerin payı var bugünün uluslararası bir gün halini almasında? Kaçı sorguladı bunu? Kaçı biliyor bugünün ne acı senaryolarla temellendiğini? İşte pek çoğunuzun bilmediği “8 Mart’ın, “Dünya Kadınlar Günü”nün, “Kadın”ın hikayesi…

Şiddetin boyutlarının değişip her türünün arttığı günümüzde; kadınlar sessiz kalmıyor, uğradıkları her türlü şiddeti duyuruyor, haklarını aramaya devam ediyor ki sonuçlarını da alıyor…

Aslında tam da bu noktada ağza gelen o kadar çok şey var; lakin konunun dağılma ihtimaline karşın, ve tabi ki sonraki herhangi bir yazımda bu konuyu başlı başına ele almak kaydıyla şimdilik ben bu laflarımı yutuyor, sizi kendi fikirlerinizle yalnız bırakıyorum…


İşte pek çoğumuzun bilmediği “8 Mart”ın, “Dünya Kadınlar Günü”nün, “Kadın”ın hikayesi…

8 Mart 1857, Kadının Örgütlenişinin İlki (8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?)

8-mart-dunya-kadinlar-gunu-neden-cikmistir-1857-tarihi-Clara-Zetkin (1)-min
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?

Kadın işçiler tarafından örgütlenmiş New York‘daki bir dokuma fabrikasında çalışan 40 bin işçi, 16 saatlik iş gününün 10 saate düşürülmesi ve ücretlerde artış yapılması talebiyle başlamıştı 8 Mart 1857’deki greve. Bu grev ki o güne kadar yapılmış en büyük kadın eylemlerinden, örgütlenmesinden biri ve günü gelecek her yıl Martın 8’inin Kadınlar Günü olarak anılmasını sağlayacak tarihe geçen bir olay!


Kadına Şiddet ve “129 Can!” (8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?)

8-mart-dunya-kadinlar-gunu-neden-cikmistir-1857-tarihi-Clara-Zetkin (1)-min
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?

Kadınlarca örgütlenen bu eylemi durdurma amacı güden polis, kadın işçilere saldırmış ve fabrika patronlarının da desteğiyle binlerce işçiyi fabrikaya kilitlemiştir. Bu sırada çıkan yangınla fabrikaya kilitledikleri işçilerden 129’unun hayatını kaybetmesine neden olmuştur.


Sansüre Rağmen 100 Binden Fazla İnsan (8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?)

8-mart-dunya-kadinlar-gunu-neden-cikmistir-1857-tarihi-Clara-Zetkin (1)-min
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?

Hükümetce sansür getirilen ABD Basını, bu olaya neredeyse hiç yer verememiş olsa da 129 canın cenaze törenine 100 bine aşkın kişi katılmıştır.


Kadınların  Sesi “Clara Zetkin” (8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?)

8-mart-dunya-kadinlar-gunu-neden-cikmistir-1857-tarihi-Clara-Zetkin (1)-min
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?

1910 yılında Kopenhag’da ilki gerçekleştirilen İkinci Enternasyonal’e bağlı Sosyalist Kadınlar Konferansı’nda masaya yatırılmıştı kadın ve emeğinin mücadelesi ilk defa. Bu konferansta kadınlar için bir mücadele günü belirlenmesi gereğini dile getiren Almanya Sosyal Demokrat Partisi’nden Clara Zetkin’in bu önerisi dikkate alınmış ve kabul görmüştür. Böylece her ülkenin sosyalist kadınlarının her yıl aynı gün, kendi ülkelerinin işçi sınıfı örgütleriyle mutabakat içinde bir kadınlar günü düzenlenmesi kararlaştırılmıştır.

Söz konusu yıllarda neredeyse hiçbir ülkede kadınlara henüz seçme ve seçilme hakkı verilmemesine karşın pek çok ülkeden kutlanacak olan bu günün kadınlara seçme seçilme hakkı verilmesi için bir mücadele günü olarak esas alınıp düzenlenmesi kararına bağlanılmıştır.

Bu gün; dünyanın neresinde olursa olsun kadınlara uygulanan sömürü ve baskıya karşı mücadeleyi yükseltme amacı taşıyor, bütün dünya kadınlarınınsa ortak mücadele ilkelerinin başında yer alan kadınların seçme ve seçilme hakkını almasına, kadın-erkek eşitliğinin sağlanmasına ve emperyalist savaşa karşı mücadeleye dikkat çekiyordu.


Günbegün Kadınlar Günü (8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?)

8-mart-dunya-kadinlar-gunu-neden-cikmistir-1857-tarihi-Clara-Zetkin (1)-min
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?

Emekçi kadınlar günü uluslararası anlamda ilk defa 19 Mart 1911’de düzenlenmiş olup Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre’de gösterilere katılan on binlerce kadın seçme ve seçilme hakkının yanı sıra kadınlara iş ve mesleki eğitim verilmesi, çalışma alanlarında kadın-erkek eşitliği sağlanması talebinde bulunmuşlardır.

1911 yılındaki gösterileri yazısında anlatan bir kadın yazarın kaleminden dökülenlerse şöyledir:

“İlk Uluslararası Kadınlar Günü 1911’de gerçekleştirildi. Başarısı, beklenenin çok üstündeydi. Her yerde toplantılar düzenlendi. Küçük toplantılara katılan erkeklerden kendilerine yer vermelerini istedi. Bu gün, kesinlikle çalışan kadının ne kadar militan olduğunun ilk göstergesi oldu. Erkekler evde çocuklarıyla kalırken kadınlar toplantılara koştu. Hatta o gün yaklaşık 30 bin kişinin katıldığı sokak gösterilerinde polis pankartları toplamaya karar vermişti, ancak kadınlar polise direndi.”

Sonraki yılsa kadınların mücadele günü Fransa, Hollanda ve İsveç tarafından da kutlanılmaya başladı. Yapılan gösterilerde kadınların gündeminde ise her an patlak vermesi muhtemel olan ikinci dünya savaşı vardı.

8 Mart 1913 tarihinde Kadınlar Günü, açık gösteri düzenlemenin neredeyse imkansız olduğu Çarlık Rusyası şartlarında tam anlamıyla kutlanamamış olsa da birkaç yıl sonrasında devrim saflarında savaşacak öncü sosyalistler; kadınlar gününün gizli etkinliklerle kutlanmasına, iki yerel işçi gazetesinde günün anlam ve önemini anlatan yazılar yayınlamasına katkı sağlamış, hatta bu yazılarda dayanışma duygularını ilettiği Clara Zetkin’in  ifadelerine  yer vermişlerdir.

1913 yılında gerçekleşen Rusya’daki ilk kadınlar günü kutlamasına 1920’deki yazdığı yazısında yer veren bir kadın yazarınsa anlattıkları:

“O karanlık yıllarda toplantı yapmak bile yasaktı. Fakat Petrograd da partili kadınlar “Kadın Sorunu” başlıklı bir etkinlik düzenledi. Bu illegal bir etkinlikti ama salon tıklım tıklım doluydu. Parti üyeleri konuşmalar yaptı. Fakat bu gizli toplantı polis baskını ile yarıda kesildi ve konuşmacıların çoğu tutuklandı. Bu etkinlik Çarlık baskısı altında yaşayan Rusya da ki kadınların ruhunu öldüremeyeceğinin, Rusya da bir şeylerin sarsılmakta olduğunun ilk işaretiydi.”


TÜRKİYE, İlk Dünya Kadınlar Gününü Kutluyor

8-mart-dunya-kadinlar-gunu-neden-cikmistir-1857-tarihi-Clara-Zetkin (1)-min
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?

“Dünya’da hiçbir milletin kadını, milletinin kurtuluşa ve zafere götürmekte, Anadolu kadınından daha fazla çalıştım diyemez.”  M. Kemal ATATÜRK

8 Mart Dünya Kadınlar Günü, Türkiye de ilk defa 1921’de “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanılmaya başlanmış olup 1975 ve seyrindeki yıllardaysa daha yaygın olarak kutlanmış, bu kutlamalar kapalı mekanlardan sokaklara taşınmıştır. “Birleşmiş Milletler Kadınlar On Yılı” programında etkilenilerek  1975’de “Türkiye 1975 Kadın Yılı” kongresi gerçekleştirildi. 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nden sonraki 4 yılda herhangi bir kutlama yapılamadı. 1984’den itibarense her yıl çeşitli kadın örgütlerince “Dünya Kadınlar Günü” kutlanılmaya devam ediyor! 


 8-mart-dunya-kadinlar-gunu-hikayesi-1857-tarihi-Clara-Zetkin (4)-min

İşçi Kültür Evleri tarafından 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü için hazırlanmış bu filmle sizlere veda ediyorum…

8 Mart Dünya Kadınlar Günü Neden Çıkmıştır?.

Bumerang - Yazarkafe

Yazar Hakkında

Ekim 99'lu bir Antalyalı..18 yıllık hayatına birçok şehir sığdırmış, şimdilerdeyse İnşaat Mühendisi adayı bir Terazi.. Daha önce pek de duyulmamışa olan merakıyla araştırdıklarını bu platformda senin için kendi tarzıyla tekrar derleyecek, zaman zamansa kişisel gelişim başlığı altında düşünce ve eleştirilerini de aktarmayı ihmal etmeyecek..

Yorum Yap